Dołącz do czytelników
Brak wyników

Zajęcia na czasie

19 maja 2021

NR 66 (Maj 2021)

Kwiaty – źródło inspiracji dla dużych i małych artystów

64

Kwiaty to jedno z najpopularniejszych źródeł inspiracji dla artystów. Czerpią z niego nie tylko malarze, ale także pisarze, poeci, architekci, projektanci mody czy twórcy ludowi. Motywy kwiatowe odnajdziemy na obrazach słynnych malarzy, w wersach poetów, w architekturze, w sztuce użytkowej, a także na wybiegach topowych designerów. Kwiaty to także atrakcyjny temat do przeprowadzenia zajęć z wychowankami, szczególnie w maju, kiedy wiosna jest w pełnym rozkwicie, oczarowuje bogactwem barw, kształtów i zapachów. 

Te wzbudzające zachwyt małe cuda natury możemy poznawać z dziećmi na wiele różnych sposobów. Poprzez bezpośrednią obserwację, zabawy sensoryczne, spacery po najbliższej okolicy, zakładanie hodowli w salach lub rabatek w ogrodzie przedszkolnym, naukę piosenek (Kwiatki, bratki), wierszy (np. Awantura w ogrodzie M. Przewoźniak, Słoneczniki M. Kownackiej), słuchanie opowiadań (Rada Księżniczki Kwiatów E. Balazs), oglądanie atlasów i albumów przyrodniczych oraz tworzenie prac plastyczno-konstrukcyjnych. Dobrym punktem wyjścia do zorganizowania zajęć z dziećmi może być metoda projektów badawczych, która na stałe już zagościła w placówkach edukacyjnych. W naszym przedszkolu metoda ta od lat cieszy się dużą popularnością nie tylko wśród dzieci. Ma także wielu zwolenników wśród rodziców, którzy z coraz większym zaangażowaniem włączają się w pomoc przy realizacji działań projektowych. Rodzice wspierają dzieci w samodzielnym poszukiwaniu źródeł wiedzy, przygotowują je do wystąpień w roli ekspertów, niejednokrotnie sami podejmują się tego wyzwania, pomagają w zgromadzeniu niezbędnych pomocy. Wszystkie zarejestrowane pytania sformułowane przez wychowanków, ujęte w siatce tematycznej, można ciekawie pogrupować, co stanowi idealną wytyczną do uporządkowanego i systematycznego zdobywania wiedzy. 

POLECAMY

W trakcie realizacji pierwszego projektu związanego z kwiatami udało nam się skoncentrować uwagę dzieci na motywach kwiatowych pojawiających się w szeroko rozumianej sztuce. Rosnące zainteresowanie tematem pozwoliło na poszukiwanie ciekawych form pracy rozszerzających zakres ciekawości poznawczej wychowanków. Wśród nich znalazły się m.in.: wycieczka na wystawę malarstwa, malowanie martwej natury, poznawanie słynnych dzieł malarskich, warsztaty fotograficzne, konkursy rodzinne, kalendarze kwiatowe, bal integracyjny, plenery malarskie. 

Wizyta w galerii sztuki

Zadania: 

  • wzbogacanie wrażeń estetycznych w bezpośrednim kontakcie ze sztuką malarską, 
  • poznanie różnych gatunków malarstwa (martwa natura, pejzaż), 
  • przestrzeganie zasad kulturalnego zachowania obowiązujących w galerii, 
  • przygotowanie do aktywnego i kulturalnego odbioru sztuki. 

Kwiaty to bardzo wdzięczny obiekt dla tworzenia obrazów. Odnajdziemy je na płótnach zarówno starych mistrzów, jak i współczesnych twórców. Artyści przedstawiali je głównie w formie martwej natury, a najczęstszym elementem były bukiety kwiatów w wazonie. Możemy oglądać je również w pejzażach ukwieconych łąk, ogrodów lub portretach z motywem roślin ozdobnych. Chcąc umożliwić wychowankom bezpośrednie obcowanie z dziełami malarskimi i poznanie różnych gatunków malarstwa, zorganizowałyśmy wycieczkę do galerii obrazów. Nasz wybór padł na kameralną warszawską Galerię Porczyńskich, która okazała się doskonałym miejscem, przyjaznym dzieciom, szczególnie tym w wieku przedszkolnym. O doborze miejsca zdecydował podział sal galerii na cykle tematyczne. W kręgu naszych zainteresowań znalazł się motyw Martwa natura i pejzaż. Obrazy z kwiatami w roli głównej wzbudziły wśród małych odbiorców sztuki wiele emocji. A to wszystko za sprawą ciekawych opowieści przewodnika, który opowiadając o poszczególnych obrazach, skupił uwagę dzieci nie tylko na pięknie i różnorodności kompozycji, umiejętności oddania przez malarza realistycznych szczegółów na płótnie, bogactwie kolorystyki i kształtów, ale też na bogatej symbolice kwiatów, której malarze często używali, nie chcąc mówić do odbiorcy wprost. Podczas zwiedzania wystawy dowiedzieliśmy się, że poszczególne gatunki kwiatów symbolizowały ważne wartości i uczucia, tj. miłość, wierność, odpowiedzialność, nadzieję, niewinność, wdzięk, namiętność, były także symbolem kobiety, małżeństwa, harmonii, piękna. Kwiaty w sztuce przekazują także odpowiedni nastrój, ich kolorystyka również nie jest bez znaczenia. Kwiaty koloru czerwonego oznaczają miłość, różowe – przyjaźń, białe – niewinność, żółte – zazdrość, fioletowe – smutek, pomarańczowe – nadzieję. 

Oto krótki poradniczek pomocny w rozszyfrowaniu zagadkowej mowy kwiatów i ich symboliki: 

  • goździk – dzielność, 
  • lilia – czystość, piękno, 
  • bluszcz – wierność małżeńska, 
  • bez biały – kochajmy się, 
  • chaber – nieśmiałość, 
  • kaczeniec – smutek z powodu braku bliskiej osoby, 
  • konwalia – uroda, radość na widok osoby, 
  • fiołek – tajemnica miłości, 
  • stokrotka – radość z obecności drugiej osoby, 
  • żółta róża – zazdrość, pragnienie miłości,
  • jaśmin – boża miłość, wdzięk, elegancja, 
  • cyklamen – życzliwość, 
  • bratki – chęć przyjaźni, 
  • fiołki – lubię Cię, 
  • frezje – radość, 
  • czerwone goździki – podziękowanie, 
  • groszek pachnący – tęsknota, 
  • kaktus – ostrzeżenie, 
  • mak – zapomnienie, 
  • narcyz – miłość do siebie, 
  • niezapominajka – nie zapomnij o mnie, 
  • czerwona róża – wyznanie miłości,  
  • bukiet suchych kwiatów – przebaczenie, 
  • tulipan – przyjaźń, 
  • żonkil – zazdrość. 

Malujemy jak van Gogh

Zadania:

  • przybliżenie sylwetki wielkiego artysty Vincenta van Gogha, 
  • wyrabianie umiejętności oglądania i wypowiadania się na temat treści obrazów, ich kolorystyki, kompozycji, nastroju, 
  • realizowanie własnej wizji plastycznej, 
  • odczuwanie satysfakcji z wykonanej pracy i osiągniętego wyniku. 

Zajęcia plastyczne stanowią jeden z kluczowych elementów wychowania przez sztukę. Zatem w ramach realizacji projektu zaproponowałyśmy wychowankom zajecie artystyczne pt. „Malujemy jak van Gogh”. Spośród bogatego zbioru dzieł holenderskiego malarza wybrałyśmy jeden z jego najsłynniejszych i najbardziej rozpoznawalnych obrazów – Martwa natura: wazon z dwunastoma słonecznikami. Podczas zajęć przybliżyłyśmy dzieciom sylwetkę wielkiego malarza. To, jaką wiedzę przekażemy dzieciom – o którym fragmencie życiorysu van Gogha i o którym etapie jego twórczości – zależy od nas samych. Warto podczas opowiadania zwrócić uwagę na wielką pasję malarza do tego, co robił, jego miłość do malowania, wolę walki, niezrozumienie otoczenia i na jeden z ostatnich etapów jego życia, który spędził w Arles. To w Prowansji zafascynował się obfitością słońca, zachwycił pięknem słonecznego światła, a barwa żółta nabrała dla niego innego wymiaru. 

We wszystkich obrazach z tego okresu odnajdziemy fascynujący go żółty kolor. Możemy podczas zajęć pobawić się w tropicieli kolorów i odszukać w najbliższym otoczeniu różne odcienie koloru żółtego, którym nadamy własną nazwę. 

Chcąc zbliżyć dzieci do aktywnego odbioru sztuki, warto przeprowadzić z nimi rozmowę na temat obrazu. Wspólne odkrywanie tajemnic jednego z najdroższych arcydzieł malarstwa może okazać się fantastyczną przygodą twórczą, poruszającą wyobraźnię, emocje, myśli i uczucia najmłodszych odbiorców sztuki. Zachęcamy wychowanków do wypowiedzi na temat kompozycji obrazu, jego kolorystyki, swobodnej interpretacji, ułożenia historii jego powstania. Pomagamy dostrzec piękno, a także ukrytą symbolikę, nakierowując uwagę dzieci poprzez odpowiednio skonstruowane pytania na ważne elementy tego najsłynniejszego bukietu w wazonie. Obraz Słoneczniki Vincenta van Gogha stanowi doskonały przykład opowieści o kolorystyce, słonecznym świetle, znaczeniu i symbolice barwy żółtej, która zdaniem autora symbolizuje przyjaźń i szczęście, o wierze w spełnienie marzeń, o optymizmie, który zagościł na chwilę w życiu smutnego i niezrozumiałego przez innych introwertyka. 

Po odpowiednim przygotowaniu wychowanków proponujemy im namalowanie kompozycji ułożonej ze słoneczników w wazonie, usytuowanej na jasnoniebieskim tle. Prezentujemy warsztat pracy, na który składają się ograniczona paleta barw: żółta, pomarańczowa, zielona, niebieska, czerwona, biała, brązowa, pędzle różnej grubości, fartuszki, zagruntowane kartony. Chcąc wzbogacić doświadczenia plastyczne dzieci, możemy zaprezentować, w jaki sposób malarz malował tło. Niektórzy wychowankowie na pewno skorzystają z podpowiedzi i stosując raz ruch pionowy pędzlem, a raz poziomy uzyskają podobny efekt jak na płótnach van Gogha. Gotowa praca zainspirowana słynnymi Słonecznikami, odpowiednio oprawiona, może być doskonałym upominkiem na obchodzony w maju Dzień Matki. 

Portrety kwiatów odnajdziemy także w dziełach innych mistrzów malarstwa. Na liście artystów, których obrazy możemy wykorzystać podczas zajęć plastycznych z dziećmi, znajdują się: 

  • Olga Boznańska – Róże, 
  • Józef Czapski – Tulipany, 
  • Alfons Karpiński – Maki, 
  • Edward Dwurnik – Czerwone tulipany, 
  • Claude Monet – Lilie wodne, 
  • Stanisław Wyspiański – Kaczeńce, 
  • Georgia O’Keeffe – Orientalne maki. 

Plener malarski

Zadania:

  • dostrzeganie wartości emocjonalnej otoczenia przyrodniczego, 
  • czerpanie radości z własnych działań twórczych, 
  • rozwijanie wrażliwości na piękno natury, 
  • bogacenie doświadczeń plastycznych. 

Malowanie kwiatów możemy przenieść z sali przedszkolnej w teren, co będzie stanowiło dodatkową atrakcję dla dzieci. Jako że mamy na terenie ogrodu przedszkolnego oczko wodne, swobodnie zaaranżowałyśmy plener malarski. Wychowankowie malowali wodną roślinność przy sztalugach rozstawionych wokół kameralnego akwenu. 

W poszukiwaniu plenerów malarskich możemy wykorzystać także atrakcje turystyczno-krajoznawcze najbliższej okolicy. Jednym z działań projektowych związanych z bezpośrednim obcowaniem z obiektami przyrodniczymi była wycieczka do ogrodu botanicznego w Powsinie, której zwieńczeniem był plener malarski. Po zwiedzaniu ogrodu wychowankowie sami wybrali miejsce do malowania, które stanowiły rabatki z różnymi gatunkami tulipanów. Tym razem wśród przyborów małego artysty znalazły się podkładki, szkicowniki, ołówki i kredki pastelowe oraz koce plenerowe. Bogactwo gatunków zgromadzonych na małym obszarze wraz z ich różnorodną kolorystyką było doskonałą inspiracją dla przedszkolnych malarzy, którzy z zaangażowaniem wzięli się do pracy, wzbudzając żywe zainteresowanie wszystkich zwiedzających. 

Kwiaty w fotografii 

Zadania:

  • integrowanie wrażeń zmysłowych z działalnością twórczą, 
  • rejestrowanie obserwacji przyrodniczych, 
  • poznanie warsztatu pracy fotografa. 

Oglądanie albumów oraz atlasów przyrodniczych pozwoliło nam dostrzec kwiatowe cuda uchwycone w najpiękniejszych ujęciach fotografów. To zainspirowało nas do zorganizowania spotkanie z fotografem – rodzicem jednego z naszych wychowanków.

Po prezentacji sprzętu niezbędnego do rejestrowania natury oraz omówieniu zasad umożliwiających fotografowanie z bliskiej odległości nasz gość zaproponował dzieciom indywidualne zrobienie zdjęć. Pod okiem profesjonalisty, w ogrodzie przedszkolnym wybrano miejsca do rejestrowania przyrody i każdy mały artysta mógł uchwycić piękno kwitnących kwiatów w obiektywie. Warsztaty były również doskonałą okazją do obejrzenia kwiatów w dużym powiększeniu oraz idealnym połączeniem doznań wzrokowych, zapachowych i twórczej inspiracji. 

Kolejnym działaniem projektowym związanym ze sztuką było zorganizowanie rodzinnego konkursu fotograficznego pt. „Kwiatowa Miss Ogrodu”, który zakończył się wystawą zdjęć na terenie ogrodu przedszkolnego. 

Kwiaty w sztuce użytkowej 

Zadania:

  • dostrzeganie piękna przedmiotów użytkowych, 
  • rozwijanie zdolności zdobni...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy