Dołącz do czytelników
Brak wyników

Obchody dni szczególnych

10 września 2020

NR 58 (Wrzesień 2020)

Pasowanie – ważna sprawa

9

Pasowanie na przedszkolaka to tradycja, która już na stałe zagościła w placówkach edukacyjnych. Zazwyczaj jest adresowana do grup najmłodszych dzieci, które po raz pierwszy przekraczają próg przedszkola. Jest wzorowana na średniowiecznej ceremonii pasowania, która była związana z przyjęciem chłopców w odpowiednim wieku do grona pełnoprawnych rycerzy; adepci sztuki rycerskiej otrzymywali ostrogi i pas, stąd nazwa pasowanie.

Wzorując się na średniowiecznym obrzędzie, nauczyciele przedszkola corocznie celebrują rozpoczęcie przez dzieci nowego i ważnego etapu w ich życiu, jakim jest edukacja przedszkolna. Podczas uroczystej ceremonii w role młodych adeptów sztuki rycerskiej wcielają się trzylatki, rolę króla pasującego rycerzy odgrywa dyrekcja, a symboliczny miecz, którym dotykano ramienia giermków, stanowi zaczarowana kredka lub ołówek. 

Pasowanie na przedszkolaka odbywa się zazwyczaj pod koniec września i w ostatnich latach jest organizowane w powiązaniu z obchodami Światowego Dnia Przedszkolaka lub zbiega się w czasie z Dniem Edukacji Narodowej przypadającym w połowie października. Nieliczne placówki odkładają tę uroczystość na koniec roku ze względu na symboliczny wymiar zakończenia trudnego procesu adaptacji przez wszystkie trzylatki. 

Przystępując do organizacji tego święta, nie musimy się spieszyć. Poobserwujmy uważnie dzieci, przeanalizujmy problemy, z którymi nie potrafią sobie poradzić, zobaczmy, czy chętnie podejmują nowe wyzwania związane z nauką piosenek, zabaw integracyjnych, rymowanek. Pozwólmy im najpierw w przyjaznej atmosferze zapoznać się z nowym miejscem, w którym spędzają dużo czasu z dala od najbliższych, pomóżmy im w przezwyciężaniu wszelkich trudności, z którymi spotykają się w trakcie adaptacji. Nie narażajmy ich zbyt wcześnie na dodatkowe, pełne niepokoju emocje związane z przygotowaniami do ślubowania. Wrzesień warto przeznaczyć na budowanie poczucia bezpieczeństwa, zaufania pomiędzy dziećmi, paniami i rodzicami, wzajemne poznawanie się, budowanie tożsamości i odczuwanie przynależności do grupy. Może już w październiku znaczna część dzieci trzyletnich będzie gotowa, żeby zaśpiewać wspólnie piosenkę, zareagować na swoje imię i nazwisko, zrobić mały krok do przodu, przed szereg grupy, podać rękę innej osobie, uścisnąć dłoń.

W średniowieczu pasowaniu na rycerza towarzyszyła uroczysta atmosfera. Nie zapomnijmy zatem o wyjątkowej oprawie tego dnia! Pamiętajmy, że jest on ważny nie tylko dla dzieci, ale również dla nauczycieli, dyrekcji i rodziców. Nie ma stałej, ustalonej formy tej uroczystości, nie zawsze musi się ona odbywać według opracowanego już scenariusza. To, co zaplanujemy na ten dzień, będzie bowiem zależało od wielu czynników, m.in. tradycji obowiązującej w przedszkolu, planowanego terminu, tematyki, udziału zaproszonych gości, liczby nowo przyjętych dzieci, zaangażowania wyróżnionych podmiotów i inwencji nauczycieli prowadzących grupę.
 

POLECAMY

Organizując pasowanie, nie możemy jednak w scenariuszu pominąć kilku kluczowych elementów, do których niewątpliwie należą:

  • krótka oprawa artystyczna, w trakcie której najmłodsi mogą zaprezentować nabyte umiejętności wokalne lub recytatorskie,
  • tekst ślubowania, podczas którego trzylatki składają obietnicę zawierającą sformułowania na temat tego, jakimi przedszkolakami zamierzają być, 
  • akt pasowania dokonywany przez dyrektora placówki, ze znamienną formułką: „Pasuję cię na przedszkolaka”,
  • charakterystyczny rekwizyt służący do pasowania – może nim być duża kolorowa kredka lub tzw. zaczarowany ołówek, którym dotyka się ramienia przedszkolaka, 
  • drobne upominki upamiętniające to wydarzenie (książeczki, dyplomy, maskotki),
  • pamiątkowe zdjęcie, 
  • dodatkowa atrakcja w postaci np. poczęstunku przygotowanego przez rodziców lub inne przedszkolaki.


Czy pasowanie to ważny moment w życiu małego przedszkolaka? Trudno odpowiedzieć na to pytanie. Nie wiemy bowiem, jak samą ideę tego wydarzenia odbierają najmłodsi wychowankowie, co z tego wydarzenia rozumieją i co zapamiętają. Pierwsze miesiące są dla nich zawsze pełne nowych wyzwań, błądzenia i odkrywania po swojemu nieznanego otoczenia. Wprowadzenie pojęcia pasowanie na przedszkolaka zapewne będzie dla nich czystą abstrakcją. Dla dzieci najważniejsze będą przygotowane przez nas tego dnia atrakcje oraz element pozwalający im na zakodowanie wspomnień związanych z samą uroczystością. Tak więc nie skupiajmy się na wprowadzaniu atmosfery napięcia. Niech raczej będzie to radosne oczekiwanie na coś, co wiąże się z superniespodzianką! Potraktujmy tę uroczystość jako dzień szczególny, pełen różnych nietypowych atrakcji, co pomoże w zbudowaniu pozytywnej atmosfery generującej przyjemne przeżycia nie tylko osobiste, ale i społeczne. 

Pasowanie na przedszkolaka w naszym przedszkolu co roku przybiera inną formę. Często jest ważnym elementem pierwszej imprezy integracyjnej z rodzicami, czasami włączamy je w ciekawe akcje ekologiczne organizowane na terenie ogrodu, innym razem przybiera charakter kameralnego spotkania grupowego lub dużej uroczystości połączonej z występami wszystkich grup. Ostatnio np. zdecydowałyśmy się włączyć tę przedszkolną tradycję w działania projektowe programu „Pomocna dłoń” poświęconego nawiązywaniu relacji najmłodszych dzieci ze starszymi. 

Pokrótce przestawię kilka „ósemkowych” propozycji związanych z pasowaniem na przedszkolaka, które odbyły się już w naszej placówce. 

Ślubowanie na polanie

Jedną z popularnych odsłon związanych z pasowaniem na przedszkolaka jest organizacja imprezy plenerowej z udziałem rodziców. Jesienna impreza integracyjna, którą corocznie przygotowujemy, jest doskonałą okazją do uczczenia tego ważnego momentu w życiu przedszkolaka. Wagę uroczystości dodatkowo podkreśla uczestnictwo w niej całej społeczności przedszkola. Dla zdecydowanej większości rodziców pasowanie nowych przedszkolaków to przystanek wspomnień, chwilowy powrót do pierwszych dni w przedszkolu swojego dziecka, do zastanowienia się, na jakim etapie rozwoju było ono wówczas, a na jakim jest obecnie. Dla nowych rodziców, którzy zazwyczaj są w mniejszości, to doniosła chwila, za którą kryje się cały arsenał emocji związanych z wkroczeniem w nowe środowisko, pytań, wątpliwości i oczekiwań. Bohaterami jednej z części imprezy są trzylatki wraz z rodzicami (oczywiście jeżeli do przedszkola trafiają nowe dzieci ze starszych roczników, staramy się ich nie pominąć, to jest bowiem pasowanie na przedszkolaka naszego przedszkola). Zapraszamy wszystkie nowe rodziny na środek, zachęcamy do powtarzania tekstu ślubowania, a pani dyrektor wielką kredką rysuje serce na znak symbolicznego włączenia ich w grono przedszkolnej rodziny. Dzieciom zostają wręczone drobne upominki, a cała społeczność przedszkolna nagradza je wspólną piosenką i brawami. 

My, rodzice, obiecujemy,
że wspierać nasze dzieci będziemy.
Paniom pomożemy, wspólnie podziałamy,
O spóźnieniach zapomnimy,
Z opłatami też zdążymy,
Ze słowem „Dzień dobry” do przedszkola wkroczymy,
Uśmiechem z innymi się podzielimy.

Pamiętajmy, że ten podniosły moment może być trudny dla nowych przedszkolaków. Zaproszone na środek, mogą się jeszcze kryć za plecami rodziców. To się często zdarza. Jak się okazuje, nie zawsze łatwo jest być w centrum uwagi, a bohater też może sobie pozwolić na odrobinę słabości, tym bardziej mały i niedoświadczony. 

Ekologicznie i uroczyście

Czasami pasowania na przedszkolaka włączamy w harmonogram plenerowych imprez edukacyjnych związanych z promowaniem postaw proekologicznych. Kilka razy zręcznie pogodziliśmy włączenie dzieci do grona przedszkolaków z dużym przedsięwzięciem podejmowanym na rzecz przyrody. Jednym z nich jest organizowane corocznie w naszym przedszkolu Święto Drzewa. Wszystkie trzylatki aktywnie uczestniczą w proponowanych działaniach plenerowych, a pod koniec odbywa się ich pasowanie. Tym razem w ruch zostaje wprawiona nie kolorowa kredka czy zaczarowany ołówek, tylko złote berło Szyszuni – nauczycielki prowadzącej wraz z leśnikiem całą uroczystość. W ramach symbolicznego włączenia w grono „ósemkowej” rodziny trzylatki śpiewają piosenkę o leśnych zwierzątkach, dostają dyplomy w kształcie liścia – adekwatnie do tematyki imprezy, biorą udział w opowieści ruchowej nawiązującej do małego nasionka, które z czasem zmieniło się w piękne, silne drzewo. Charakter imprezy plenerowej i jej tematyka modyfikują nieco tekst ślubowania skierowany do najmłodszych – obowiązkowo umieszczamy w nim sformułowania związane z poszanowaniem przyrody. Dodatkową atrakcją jest dostanie od zaproszonego gościa – leśnika – sadzonki drzewka, które...

Pozostałe 70% treści dostępne jest tylko dla Prenumeratorów

Co zyskasz, kupując prenumeratę?
  • 10 wydań magazynu "Wychowanie w Przedszkolu"
  • Dostęp do wszystkich archiwalnych artykułów w wersji online
  • Możliwość pobrania materiałów dodatkowych
  • ...i wiele więcej!
Sprawdź

Przypisy