start

Drodzy Czytelnicy!

  Wakacyjny numer pisma poświęcamy różnym sposobom atrakcyjnego i bezpiecznego spędzania wolnego czasu, którego latem mamy więcej, niż w innych porach roku.
 Do refleksji na temat wychowania twórczego dziecka zachęca tekst Marii Jankowskiej. Autorka podaje rodzicom i nauczycielom przedszkolaków wiele wskazówek, dzięki którym dzieci będą miały szansę stać się twórczymi ludźmi.
 Wspaniałą okazją do rozwijania twórczego potencjału są zabawy. O walorach tych podejmowanych przez dzieci z własnej inicjatywy pisze Beata Musielak w artykule „Czas zabawy pod ochroną”.
Ciekawe przykłady dziecięcej aktywności, w której organizację włączają się dorośli, polecają Autorzy tekstów: „Na słonecznej plaży”, „Zabawy słowami”, „Rajd rowerowy”, „Zróbmy takie zabawki” czy „Żaglówki”. Zamieszczamy też przykłady utworów literackich inspirujących dzieci do twórczych działań plastycznych i dramatycznych.
  We wrześniu wiele dzieci po raz pierwszy rozstanie się na dłużej z bliskimi. Proponowane zabawy pomogą złagodzić stres adaptacyjny, a także sprawią, że maluchy poczują się w nowym środowisku bezpiecznie i polubią przedszkole.

                                                               Życzymy udanego wypoczynku i przyjemnej lektury.
                                                                                                                               Redakcja

Maria Wilczek - Zabawy slowami

Wszyscy  powinniśmy  być  świadomi, jak ważna jest ochrona i pielęgnowanie ojczystego języka, a tym samym – jak niezbędna jest troska o wyrabianie językowych kwalifikacji dziecka. Mogą nam pomóc w tym zadaniu odpowiednio ukierunkowane zabawy słowne. Na przykład rozwijające: spostrzegawczość, refleks, pamięć, wyobraźnię, umiejętność kojarzenia, wysławiania się, a także wzbogacające słownictwo.  
Mamy nadzieję, że zamieszczone propozycje będą dla rodziców (a także dziadków) inspiracją do tworzenia nowych zabaw, które nie tylko usprawnią kwalifikacje intelektualne i językowe dzieci, ale też wpłyną na pogłębienie rodzinnych więzi.

• Ćwiczymy spostrzegawczość

Co się zmieniło na kartce? Na gładkiej powierzchni (np. kartce z bloku rysunkowego lub jednobarwnej serwetce) ustawiamy trzy dowolnie wybrane, nieduże przedmioty. Mogą to być różnokolorowe guziki, pionki od gier planszowych, małe klocki czy plastelinowe kulki. Przez chwilę dziecko patrzy na ich układ, a następnie odwraca się (w tym czasie zmieniamy ułożenie przedmiotów) i znów na nie spogląda. Powinno zauważyć zmiany i opisać je. Może np. powiedzieć: Odsunęłaś zielony guzik od czerwonego, teraz jest bliżej żółtego. Leży niżej i bardziej na prawo. Jeśli któryś z elementów nie był w ogóle poruszony, dziecko powinno również o tym powiedzieć.  
Zabawa kształci umiejętność dostrzegania i opisywania zmian przestrzennych i wzbogaca słownictwo opisujące związki przestrzenne (niżej, wyżej, po prawej, po lewej, bliżej, dalej, nad, pod, obok...). W zależności od wieku dziecka możemy zwiększyć lub zmniejszyć liczbę elementów.  

Co przybyło, czego brakuje? Na jednobarwnej powierzchni ustawiamy obok siebie kilka przedmiotów w odpowiedniej kolejności. Dziecko patrzy na nie przez chwilę, żeby zapamiętać układ, potem odwraca się, a my w tym czasie zamieniamy przedmioty miejscami. Zadaniem dziecka jest opisanie zmian (Co się zmieniło?), i przywrócenie poprzedniej kolejności. Możemy utrudnić zadanie i poza zmianą układu zastąpić jeden lub kilka przedmiotów nowymi. Dziecko ma wskazać, jak zmieniła się kolejność, które elementy zostały wymienione i na jakie.  

Co widzę przed sobą? Tę zabawę można przeprowadzić w mieszkaniu (np. oglądając widok z okna) albo na spacerze. Na pytanie: Co widzę? odpowiadamy na zmianę z dzieckiem, wymieniając jak największą liczbę dostrzeganych przedmiotów, obiektów, osób itp. Inną odmianą tej zabawy jest jak najbardziej szczegółowe opisanie jednej rzeczy, np. lalki, znalezionego na spacerze kamienia, liścia, kawałka drewna czy owada. Niech dziecko spróbuje własnymi słowami określić, jaki ma kształt, kolor, zapach, jaką budowę, twardość,  a także – co mu on przypomina, do czego jest podobny, czego jest częścią. Jeśli sprawia mu to kłopot, pomóżmy pytaniami.  
Podczas spaceru zachęćmy dziecko do obserwacji przyrodniczych – na kawałku trawnika czy łąki (wystarczy kwadrat o boku 50 cm). Niech spróbuje wychwycić wzrokiem i wymienić wszystkie znajdujące się tam elementy, np. spacerującą po źdźble trawy bożą krówkę, żuka, który mozolnie przedziera się przez gąszcz roślin, rozpiętą wśród traw pajęczynę (...) 

Jolanta Jabłońska - Na słonecznej plaży

Wakacje to radosny czas zabaw dla dzieci. Więcej przebywamy wówczas na świeżym powietrzu. Zwiększa to odporność naszego organizmu, dotlenia, podnosi chęć i energię do działania. Wyjazd nad morze, w góry, do lasu czy na wieś jest dla dziecka wspaniałą przygodą i okazją do poznania interesujących miejsc.
Ciesząc się słoneczną pogodą możemy zaproponować maluchom sprawdzone sposoby miłego spędzenia czasu. Przedstawiam kilka zabaw, które przyniosą im wiele radości i uatrakcyjnią czas spędzany na świeżym powietrzu. Do zabaw możemy zaprosić innych członków rodziny, koleżanki i kolegów poznanych podczas wakacji. Wybrałam zabawy, które z powodzeniem możemy przeprowadzić na piaszczystej plaży, otoczonej błękitnym morzem, ale i w innym miejscu, w którym jest piaskownica – ulubione miejsce dziecięcych zabaw.
Zabawa złocistym piaskiem pobudzi zmysł dotyku oraz wyobraźnię, rozwinie kreatywność i sprawność manualną dziecka.
Dzieci będą mogły zamienić się w architektów, malarzy czy kucharzy.

Piaskowe rysunki
Rysujemy kształty, wzorki, czy elementy z najbliższego otoczenia. Możemy rysować bezpośrednio na piasku (mając do zabawy większą powierzchnię) lub na plastikowych tackach pokrytych jego cienka warstwą. Dzieci rysują palcem albo patykiem. Powstałe kształty „zamazujemy” grabkami, ręką lub potrząsając tacą, tak, aby można było rysować inne. Dorośli mogą rysować z dzieckiem na zmianę. Wspólny obrazek będą mogli podziwiać inni uczestnicy zabawy. Ciekawą propozycją może być także rysowanie oburącz, które jest doskonałym ćwiczeniem grafomotorycznym, ćwiczy precyzję ruchu, odpowiedni nacisk na miękką powierzchnię, doskonali koordynację wzrokowo-ruchową.

Poszukiwacze skarbów
Dzieci szukają ukrytego w piasku skarbu – muszelki, kamyczka, itp. Wybrane dziecko zakopuje swój skarb. Pozostali uczestnicy nie mogą patrzeć – powinni się odwrócić, albo zakryć oczy. Do oznaczenia miejsca, w którym jest zakopany skarb można wykorzystać kolorowe obręcze, aby uczestnikom zabawy ograniczyć miejsce poszukiwań, tym samym ułatwić zadanie.

Wakacyjne torty
Ozdabiamy muszelkami i kamykami o różnych kształtach plastikowe krążki imitujące torty. Liczy się tu inwencja twórcza dzieci, ich pomysłowość i wyobraźnia. Torty i ciastka można również wykonać z mokrego pisaku i ozdobić dostępnymi materiałami, według własnego pomysłu.

Wesoła matematyka
Przeliczanie muszli, kamyków, patyczków, porównywanie elementów w zbiorach, obliczanie wyniku dodawania i odejmowania - to wspaniały sposób kształtowania umiejętności liczenia. Patyczki i kamyki mogą także posłużyć do układania rytmów, wychwytywania powtarzających się układów
i kontynuowania ich.

  Zabawy w przedszkolnej piaskownicy stały się dla dzieci inspiracją do zaprojektowania i wykonania gry planszowej „Słoneczna plaża”. Jest to ciekawa propozycja wesołej zabawy na słoneczne, ale i pochmurne dni lata (...)

• Beata Musielak - Czas zabawy pod ochroną

Podstawa programowa wychowania przedszkolnego określa czas przeznaczany w przedszkolu na zabawę, zarówno tę swobodną, spontaniczną jak i tę zorganizowaną.
„W trosce o prawidłowy rozwój psychoruchowy oraz przebieg wychowania i kształcenia dzieci w wieku przedszkolnym zaleca się następujące proporcje zagospodarowania czasu przebywania w przedszkolu w rozliczeniu tygodniowym:

1. co najmniej jedną piątą czasu należy przeznaczyć na zabawę (w tym czasie dzieci bawią się swobodnie, przy niewielkim udziale nauczyciela);
2.  co najmniej jedną piątą czasu (…) dzieci spędzają w ogrodzie przedszkolnym, na boisku, w parku itp. … organizowane są tam gry i zabawy ruchowe (…)
3. najwyżej jedną piątą czasu zajmują różnego typu zajęcia dydaktyczne, realizowane według wybranego programu wychowania przedszkolnego …”

Co rozumiemy przez słowa: niewielki udział nauczyciela? Nauczyciel jest obserwatorem, a w razie potrzeby pomocnikiem dziecka, towarzyszy mu. Może coś podpowiedzieć, zaproponować, ale to dziecko powinno mieć decydujący wpływ na cały przebieg zabawy.
  Czym różni się zabawa swobodna od innych form aktywności dziecka? Przede wszystkim powinna być podejmowana z własnej woli, bo zabawa narzucona przestaje bawić. Podczas zabawy dziecko może wykorzystać różne przedmioty. Im dziwniejsze miejsce, tym staje się ona ciekawsza, atrakcyjniejsza, radośniejsza, bardziej twórcza. Obserwując codziennie zabawy dzieci często zauważam, że im starsza i bardziej świadoma grupa, tym bardziej widoczne jest zaangażowanie, słychać burzliwsze dyskusje, wymianę zdań, pomysłów jak przebiegać ma zabawa (...)

Więcej mozna znaleźć w "Wychowanie w Przedszkolu" nr 7/2011