start

Dariusz Skrzyński - Obowiązki nauczyciela przedszkola

O tym, jakie są szczegółowe obowiązki nauczycieli, psychologów, pedagogów, logopedów zatrudnionych w przedszkolu.

Obowiązki wynikające z przepisów prawa

Z zawodem nauczyciela związana jest szczególna odpowiedzialność, nie tylko za jakość kształcenia i wychowania, lecz także za rozwój i przyszłość każdego wychowanka. Dlatego do wartości, którymi kierować się musi nauczyciel w swojej pracy dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, zalicza się: dobro uczniów, troskę o ich zdrowie, postawę moralną i obywatelską, poszanowanie godności osobistej ucznia.

Z tymi zasadami koresponduje katalog podstawowych obowiązków nauczyciela ustalony w art. 6 KN. Choć użyte w tym przepisie sformułowania charakteryzuje duży stopień ogólności, stanowią one podstawę oceny pracy nauczyciela. Uchybienie określonym w nich obowiązkom podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej na mocy art. 75 ust. 1 KN. Do obowiązków tych należy:

• rzetelne realizowanie zadań związanych z powierzonym stanowiskiem oraz podstawowymi funkcjami przedszkola – dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą, w tym zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa dzieciom w czasie zajęć organizowanych przez przedszkole,
•  wspieranie każdego wychowanka w jego rozwoju,
• dążenie do pełni własnego rozwoju osobowego,
• kształcenie i wychowywanie młodzieży w umiłowaniu Ojczyzny, w poszanowaniu Konstytucji RP, w atmosferze wolności sumienia i szacunku dla każdego człowieka,
• dbałość o kształtowanie u dzieci postaw moralnych i obywatelskich zgodnie z ideą demokracji, pokoju i przyjaźni między ludźmi różnych narodów, ras i światopoglądów.

Czy i gdzie należy uregulować zakres obowiązków nauczycieli?

Poza powyżej wymienionymi zasadami mającymi charakter norm ogólnych zarówno Karta Nauczyciela, jak i ustawa o systemie oświaty nakładają na nauczyciela szereg szczegółowych obowiązków. Należy je uregulować w statucie każdego przedszkola, w tym przedszkola prywatnego. Wynika to z § 11 załącznika nr 1 do ramowego statutu publicznego przedszkola.
W statucie przedszkola należy określić:
a)    zakres zadań nauczycieli oraz innych pracowników, w tym zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa dzieciom w czasie zajęć organizowanych przez przedszkole,
b)    zakres zadań nauczycieli związanych z:

•  współdziałaniem z rodzicami (prawnymi opiekunami) w sprawach wychowania i nauczania dzieci, z uwzględnieniem prawa rodziców (prawnych opiekunów) do znajomości zadań wynikających w szczególności z programu wychowania przedszkolnego realizowanego w danym oddziale i uzyskiwania informacji dotyczących dziecka, jego zachowania i rozwoju,
•  planowaniem i prowadzeniem pracy wychowawczo-dydaktycznej oraz odpowiedzialnością za jej jakość,
•  prowadzeniem obserwacji pedagogicznych mających na celu poznanie i zabezpieczenie potrzeb rozwojowych dzieci oraz dokumentowaniem tych obserwacji,
•  współpracą ze specjalistami świadczącymi pomoc psychologiczno-pedagogiczną, opiekę zdrowotną i inną.

Katalog obowiązków nauczyciela określony w statucie

Poniżej szczegółowo wskazano zadania nauczycieli pracujących z dzieckiem. W szczególności oprócz obowiązków wynikających z Karty Nauczyciela i ustawy o systemie oświaty uwzględniono nowe zadania nauczycieli wynikające z rozporządzenia MEN w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach. Uwzględniono także obowiązki wspomagania indywidualnego rozwoju dziecka oraz wspomagania rodziny w wychowaniu dziecka i przygotowaniu go do nauki w szkole.

1. Prowadzenie zajęć dydaktycznych, wychowawczych i opiekuńczych zgodnie z zestawem programów wychowania przedszkolnego dopuszczonym do użytku w przedszkolu oraz zgodnie z przyjętym w przedszkolu programem wychowawczym i programem profilaktyki, w tym w szczególności:

• organizowanie samodzielnych doświadczeń dziecka,
•  projektowanie zadań wykonywanych przez dziecko,
•  sterowanie ćwiczeniami dziecka,
•  inicjowanie i prowadzenie dialogów oraz opowiadań,
•  zadawanie i rozwiązywanie zagadek,
•  objaśnianie zachodzących zjawisk, procesów i zachowań,
•  porozumiewanie się z dziećmi i ułatwianie dzieciom komunikowania się między sobą,
•  prowadzenie pokazów i obserwacji,
• oddziaływanie na dziecko przykładem osobistym,
•  wykorzystywanie na zajęciach wytworów sztuk plastycznych i muzycznych,
•  sterowanie czynnościami obsługowymi i samoobsługowymi dziecka,
•  wyrażanie troski o relaks dziecka,
•  organizowanie uroczystości.

2. Realizowanie zajęć opiekuńczych i wychowawczych uwzględniających potrzeby oraz zainteresowania dziecka.
3. Stosowanie twórczych i nowoczesnych metod nauczania oraz wychowania.
4. Rozpoznanie indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych dziecka, w tym dziecka szczególnie uzdolnionego, oraz zaplanowanie sposobów ich zaspokojenia, w tym obserwacja pedagogiczna zakończona analizą i oceną gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna).
5. Rozpoznanie zainteresowań i uzdolnień dzieci, w tym dzieci szczególnie uzdolnionych, oraz zaplanowanie wsparcia związanego z rozwijaniem zainteresowań i uzdolnień dzieci.
6. Udzielanie porad i konsultacji dla dzieci oraz porad, konsultacji, warsztatów i szkoleń dla rodziców i nauczycieli.
7. Opracowanie indywidualnego programu wspomagania i korygowania rozwoju dziecka, który jest realizowany w roku poprzedzającym rozpoczęcie nauki w szkole podstawowej.
8. Kształtowanie w dziecku świadomości zdrowotnej oraz nawyków dbania o własne zdrowie w codziennych sytuacjach w przedszkolu i domu (...)

Anna Rudowska - Składnica akt

Bez sprawnego i dobrze funkcjonującego systemu gromadzenia dokumentów oraz bez umiejętności archiwizowania akt działanie każdego przedszkola będzie znacznie utrudnione.

Przedszkola jako samorządowe jednostki organizacyjne wytwarzają jedynie materiały niearchiwalne typu B. O wyborze danej instytucji jako wytwarzającej materiały archiwalne typu A decyduje dyrektor właściwego miejscowo archiwum państwowego i decyzję tę przesyła w formie aktu administracyjnego. Powstałą i powstającą w przedszkolu dokumentację gromadzi się w składnicy akt.

Dyrektor przedszkola zobowiązany jest:

• opracować instrukcję organizacji i zakresu działania składnicy akt i przesłać ją do zatwierdzenia do archiwum państwowego,
• zapewnić ochronę przed zniszczeniem lub utratą dokumentacji gromadzonej w składnicach akt,
• umożliwić właściwemu archiwum państwowemu nadzór nad brakowaniem dokumentacji przechowywanej w składnicach akt.

Przykładowa instrukcja organizacji i zakresu działania składnicy akt

Przepisy ogólne
§ 1. Instrukcja reguluje postępowanie w systemie tradycyjnym składnicy akt w Przedszkolu nr… w…, ul.…, zwanym dalej Przedszkolem, z wszelką dokumentacją spraw zakończonych, niezależnie od techniki jej wytwarzania, postaci fizycznej oraz informacji w niej zawartych, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
§ 2. 1. Dokumentacja przekazywana i przechowywana w składnicy akt musi być zakwalifikowana do właściwych kategorii archiwalnych.
2. Podstawą kwalifikacji archiwalnej są wykazy akt obowiązujące w czasie, gdy dokumentacja powstawała i była gromadzona, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.
§ 3. 1. W systemie tradycyjnym dopuszcza się wykorzystanie narzędzi informatycznych, w szczególności w celu:
1) sporządzania środków ewidencyjnych dokumentacji do przekazania do składnicy akt i środków ewidencyjnych dokumentacji przechowywanej w składnicy akt,
2) prowadzenia ewidencji dokumentacji w składnicy akt,
3) prowadzenia ewidencji udostępniania dokumentacji w składnicy akt,
4) sporządzania środków ewidencyjnych dokumentacji w związku z procedurą brakowania dokumentacji niearchiwalnej.
2. Narzędzia informatyczne mogą być stosowane zamiast dokumentacji w postaci nieelektronicznej, jeżeli dane w postaci elektronicznej:
1) są zabezpieczone przed wprowadzeniem zmian przez osoby nieupoważnione,
2) są zabezpieczone przed utratą co najmniej przez sporządzanie kopii zabezpieczającej na odrębnym informatycznym nośniku danych nie później niż dobę po zmianie treści tych danych, ale nie rzadziej niż raz na 6 miesięcy.
3. Kopie zabezpieczające wykonuje się kolejno co najmniej na dwóch różnych informatycznych nośnikach danych, tak aby Przedszkole stale dysponowało co najmniej dwoma nośnikami umożliwiającymi odzyskanie danych.
4. Wymagania określone w ust. 2 uważa się za spełnione, jeśli dla Przedszkola została opracowana i wdrożona polityka zarządzania bezpieczeństwem informacji, w której określono wymagania bezpieczeństwa zgodne z Polską Normą PN-ISO/IEC 27001:2007 lub nowszą. (...)

Wiecej w "Wychowanie w Przedszkolu" nr 1/2012 oraz "Wychowanie w Przedszkolu" nr 2/2012