start

• Maria Jankowska - Rola Ojca w wychowaniu dziecka

Powszechnie uważa się, że miarą dojrzałości każdego mężczyzny, bez względu na to, czy założył rodzinę czy też nie, jest wymiar jego ojcostwa. Każdy dorosły mężczyzna jest w jakiejś mierze ojcem, nawet wtedy, gdy nie spłodził własnego dziecka. W postawie ojcowskiej w stosunku do swoich dzieci, a także innych ludzi, mężczyzna w pełni wyraża samego siebie i siebie urzeczywistnia. Współcześnie wiele się słyszy i mówi o kryzysie ojcostwa i kryzysie mężczyzny. Zauważa się także pewien niepokojący trend, że kobiety stają się bardziej męskie, a mężczyźni zniewieściali. Równocześnie jednak, zwłaszcza w rodzinach niepełnych, gdzie dzieci wychowuje samotna matka, dzieci marzą i tęsknią za tatą, a kobieta, chętnie podparłaby się na męskim ramieniu.
Ojciec ma do spełnienia w rozwoju dziecka, niezwykle ważną i trudną funkcję. W żadnym przypadku nie zastąpi ojca nawet najlepsza matka, ale także rola ojca nie może polegać na zastąpieniu matki. Skomplikowany proces wychowania dzieci jest z góry skazany na niepowodzenie, jeżeli dzieci pozbawione są wpływu wychowawczego ojca. Ojciec ma za zadanie wnieść w życie dziecka pierwiastek stabilizacji wewnętrznej, koniecznej dla prawidłowego rozwoju. Autorytet ojca zależy od jego postawy i zaangażowania w rolę wychowawczą. Ojciec staje się autorytetem wtedy, gdy jest obecny i kiedy jest wzorem.”

Słusznie zauważa Jerzy Witczak w książce poświęconej problematyce ojcostwa „obecność ojca w procesie wychowania jest nie tylko ważna i konieczna, ale praktycznie niemożliwa do zastąpienia. Ojciec, bowiem dostarcza dziecku tych bodźców wzorów w jego rozwoju społecznym i moralnym, których matka nie może zupełnie lub w tak szerokim zakresie jemu oferować.”
Brak ojca w sposób fizyczny lub ojciec źle sprawujący swoje funkcje w rodzinie w ogromnej mierze decydują o licznych patologiach społecznych. Dobre ojcostwo natomiast ochrania rodzinę, ratuje, odbudowuje, wspomaga wartości, daje poczucie wartości. Co to znaczy zatem być dobrym i odpowiedzialnym ojcem i jak do tej roli się przygotowywać?

Funkcje ojca
W literaturze podejmującej problematykę ojcostwa często występuje tendencja, by analizować pojęcia: „ojciec”, „ojcostwo” wyłącznie w aspekcie biologicznym, prawnym, niekiedy dodaje się także aspekt socjologiczny, czy psychologiczny, a zazwyczaj pomija się aspekt duchowy. Żaden z tych aspektów z osobna nie ujmuje przecież najgłębszej istoty, ani całokształtu elementów tworzących rodzicielstwo, czyli dojrzałą osobę płci męskiej, jednoczącą się z osobą płci żeńskiej i powołującą z nią nowe życie do istnienia.
Aspekt biologiczny stanowi podstawę „więzów krwi”, pokrewieństwa. Ojcem jest mężczyzna, który miał biologiczny udział w poczęciu dziecka. Istnieje również prawna definicja ojcostwa – ojcem jest ten, któremu dziecko jest prawnie przypisane. Według polskiego prawa obowiązuje domniemanie, że mężczyzna będący mężem matki jest ojcem dziecka urodzonego przez nią podczas trwania małżeństwa lub przed upływem 300 dni od jego ustania lub unieważnienia. Domniemanie to może być obalone w wyniku sądowego zaprzeczenia ojcostwa.
Oprócz fizycznego, prawnego aspektu ojcostwa istnieje psychiczno – społeczno - duchowy aspekt ojcostwa, który wiąże mężczyznę w sposób głęboki i trwały z rodziną. Mężczyzna aktualizuje swoje ojcostwo, nadając mu nowy wymiar dzięki trwałej więzi z kobietą, która jest jego żoną, pomocą odpowiednią w zamyśle Bożym, czyli partnerką jego życia, a zwłaszcza matką ich dzieci. Ważny dla ojcostwa jest wstępny akt uznania dziecka w świadomości mężczyzny - ojca. Macierzyństwo w swojej genezie zawiera element ścisłego kontaktu z dzieckiem; ojcostwo opiera się głównie na duchowej więzi. Relacje między ojcem i dzieckiem ubogacają obie strony. Dziecko nie istniałoby, nie rozwinęłoby się normalnie, gdyby nie aktywna obecność ojca, dziecko także ze swej strony wywiera istotny wpływ na życie mężczyzny, na rozwój jego psychiki i osobowości.
Aby możliwe było stworzenie jedności naprzód małżeńskiej, a po narodzeniu dziecka rodzinnej, nieodzowna jest integracja wszystkich aspektów ojcostwa w osobie jednego i tego samego mężczyzny.
Nauki empiryczne wymieniają wiele funkcji ojcowskich, określając je pojęciami: „rodzic”, „żywiciel”, „obrońca”, „wychowawca”, „obiekt identyfikacji”, „towarzysz zabaw”. Te wszystkie określenia można sprowadzić do trzech podstawowych funkcji ojca w rodzinie:

• prokreacyjna,
• wychowawcza,
• utrzymanie i ochrona rodziny (...)

• Beata Gutowska - Wolny czas w rodzinie

Przemiany, jakie możemy obserwować we współczesnym świecie przyczyniły się do tego, że mamy wiele różnych propozycji spędzania wolnego czasu. Psycholodzy uważają, że wzorce panujące w rodzinie, w tym wzorce korzystania z czasu wolnego, w decydujący sposób wpływają na osobowość dziecka. Wpływ jest tym większy, im młodsze jest dziecko. Z dostępnych analiz wynika, że rodzice często organizują czas wolny w taki sposób, jak spędzali go z własnymi rodzicami. Interesowało mnie, w jaki sposób moi wychowankowie spędzają czas wolny w rodzinie. Rodzicom przedszkolaków zaproponowałam wypełnienie ankiety na ten temat.
Pracuję w przedszkolu publicznym, które jest na terenie dużego, wielkomiejskiego osiedla mieszkaniowego, w Warszawie. W badaniu ankietowym wzięło udział 30 rodziców. W większości byli to rodzice z grupy, którą prowadziłam. Wszyscy pracowali zawodowo. Większość miała wykształcenie wyższe i znajdowała się w przedziale wiekowym 30-40 lat.

Według mnie była to ciekawa grupa rodziców do przeprowadzenia ankiety, bo właśnie takich osób, zapracowanych, robiących karierą zawodową, w największym stopniu dotyczy obiegowa, niekorzystna opinia na temat ilości czasu przeznaczonego dla dziecka. Spośród licznych form spędzania czasu wolnego wybrałam te, które, moim zdaniem, są najbardziej popularne i możliwe do realizacji dla rodzin z małym dzieckiem (...)

• Teresa Dziurzyńska - Europejskie Centrum Bajki im. Koziołka Matołka
  

Słynny bohater z bajki Kornela Makuszyńskiego, zilustrowanej przez Mariana Walentynowicza, obchodzi w tym roku 77. urodziny.
Pierwsze dwie księgi Przygód Koziołka Matołka ukazały się w roku 1933, a dwie następne w rok później. Od razu zyskały ogromną popularność wśród dzieci. W latach stalinowskich na indeksie znalazły się wszystkie książki Kornela Makuszyńskiego, w tym również 120 Przygód Koziołka Matołka.
W roku 1957 Koziołek powrócił na półki księgarskie.
W latach 1969–1971 warszawskie Studio Miniatur Filmowych na podstawie książki K. Makuszyńskiego nakręciło serial animowany dla dzieci Dziwne Przygody Koziołka Matołka. Powstało 26 odcinków, każdy trwał około 10 minut. Od bieżącego roku Koziołek Matołek już nie błąka się po całym świecie, gdyż nie tylko znalazł Pacanów, ale także zyskał w nim swój dom – Europejskie Centrum Bajki.
Zatem Pacanów naprawdę istnieje! Ma też swoją ciekawą historię. Jest miejscowością w powiecie buskim, w województwie świętokrzyskim, na trasie Kraków – Sandomierz. Prawa miejskie otrzymał w roku 1265 od Bolesława Wstydliwego, potwierdził je dwa wieki później Król Władysław Jagiełło, a po nim Kazimierz Jagiellończyk oraz Zygmunt III Waza. Jedną z najpiękniejszych pamiątek przeszłości jest kościół pod wezwaniem Świętego Marcina z późnorenesansową kaplicą, wybudowany w XIII, który we wrześniu ubiegłego roku otrzymał tytuł bazyliki mniejszej. Pacanowskie sanktuarium jest miejscem kultu religijnego, tu bowiem od stuleci czczony jest Cudowny Krzyż z Figurą Chrystusa Konającego. W herbie miasto jest postać św. Marcina dzielącego się swoim płaszczem z ubogim.
Współczesnym symbolem Pacanowa stał się Koziołek Matołek, użyczył też swojego imienia dla działającego tu Europejskiego Centrum Bajki.
Jak do tego doszło?
Pomysłodawcą idei powstania Centrum Był Waldemar Dąbrowski – Minister Kultury w latach 2002–2005.
Od 2003 roku, zawsze w czerwcu, odbywały się w Pacanowie Festiwale Kultury Dziecięcej. W ramach akcji „Cała Polska czyta dzieciom” wybitni aktorzy czytali najmłodszym najpopularniejsze pozycje literatury dziecięcej przedszkolaki i uczniowie brali udział w konkursach plastycznych i festiwalach teatrzyków.
Budowa Europejskiego Centrum Bajki trwała dwa lata, była współfinansowana ze środków Finansowych Europejskiego Obszaru Gospodarczego, Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Świętokrzyskiego oraz gminy Pacanów. Obiekt został oddany do użytku w lutym 2010 roku. Autorem oryginalnej budowli był architekt Bogdan Kulczyński, a dyrektorem tej unikalnej placówki w skali naszego kraju (a może i Europy) jest Magdalena Janiak-Jaskółowska.

Z zewnątrz budynek kojarzy się z kilkoma połączonymi babkami z piasku w kolorze szaro-grafitowym (niestety), ale w środku jest już bajecznie kolorowo.
W tym wielofunkcyjnym obiekcie dla dzieci znajduje się: biblioteka z czytelnią i księgarnią, sala kinowa i teatralna oraz sale warsztatowe.
Na odwiedzających ECB czeka niezwykła wystawa „Bajkowy Świat” utrzymana w charakterze interaktywnej zabawy przy wykorzystaniu m.in. technik multimedialnych.
Na grupy dzieci czekają przewodnicy – postacie bajkowe w pięknych strojach.  Biletem wstępu jest plansza z grą do wielokrotnego wykorzystania.  Zwiedzającym proponuje się założenie specjalnych czarodziejskich (czerwonych) butów, które zgromadzono (według rozmiarów) w kilku kufrach.
Z bajkowego przedpokoju, gdzie mieści się „garderoba czarów”, dzieci wchodzą do pokoju ciszy, wymoszczonego materiałami wyciszającymi zewnętrzne odgłosy, przewodnik wprowadza zwiedzających w odpowiedni nastrój.
Do świata bajek „dojeżdżamy” z czarodziejskiego dworca. Dookoła znajdują się barwne witraże, z których dowiadujemy się, jakie przygody spotkały Koziołka Matołka.
Na olbrzymiej ciemnej ścianie można „wprawić w lot” (pociągając za zwisające sznurki) białe dzikie łabędzie.
W czarodziejskim ogrodzie słychać śpiew ptaków, widzimy dziwne rośliny i owoce oświetlone lampami, można usiąść w kielichu kwiatka, posłuchać ulubionej bajki, przyłożyć ucho do czarodziejskiego kamienia, spotkać paproć, która zakwita raz w roku.
W sali polskiej bajki znajdziemy postacie z polskiej literatury dziecięcej, odpowiedzi, m.in. Skąd pochodzi złota kaczka? Czym wsławił się szewczyk Dratewka? Ciekawostką są też postacie z legend świętokrzyskich, wszak „świętokrzyskie czaruje” (...)