start

• Maria Gołębiewska - Bukiecik dla mamy

Przedstawiamy propozycję niespodzianki dla mamy, która naszym zdaniem umili to wyjątkowe rodzinne święto (...)

• Ewa Skwarka - Zabawa w edukacji emocjonalnej
  

 Wszystkie zadania, wpływające na rozwój emocjonalny i  wychowanie dzieci, zawarte w nowej podstawie programowej zaleca się realizować przede wszystkim w sytuacjach życia codziennego grupy i w czasie różnorodnych zabaw. Udział dzieci w zabawie pozwoli im na głębokie przeżywanie i oswajanie się z emocjami, rozwiązywanie problemów, nabieranie zaufania do siebie i wiary we własne siły, a zdobyte tą droga umiejętności oraz wiedza będą bardziej zrozumiałe i trwałe.

Rola nauczyciela w edukacji emocjonalnej przedszkolaków

Nauczyciel jest dla przedszkolaka wzorem wartości, które reprezentuje swoją postawą i zachowaniem. Jego zadanie polega na wspieraniu rozwoju dziecka. Jeśli sam nie daje sobie rady z własnymi emocjami, nie będzie dla wychowanków wiarygodny i nie zdobędzie ich zaufania. Szczególnie istotne jest, aby nauczyciele potrafili świadomie dostrzegać i rozumieć swoje emocje, zanim zaczną pracować nad uczuciami dzieci.

W trakcie zabaw i zajęć nauczyciel powinien wypowiadać się na temat swoich przeżyć i emocji. Dzieląc się swoimi myślami, uczuciami przyczyni się do stworzenia w grupie atmosfery zaufania i otwartości. Komunikacja otwarta, umiejętności negocjacyjne i mediacyjne, spokój, poczucie humoru są niezbędnymi umiejętnościami nauczyciela. Nauczyciel powinien zachować dystans i rozwagę w ocenianiu umiejętności i poziomu osiągnięć dzieci i w żadnym wypadku nie krytykować ich emocji, nastrojów, a spróbować znaleźć przyczyny, które je wywołały i pomóc dziecku w rozwiązywaniu jego problemów. 

Każdy przedszkolak w grupie powinien czuć się doceniany, dlatego rolą nauczyciela jest odnalezienie pozytywnych wartości, czy aspektów działania dziecka. Nie znaczy to, że nauczyciel ma ciągle chwalić wychowanka. Ważne jest, by dostrzegał wysiłki dziecka, pomysły, dodawał mu odwagi. Często wystarczy uśmiech, przyjazne spojrzenie, odpowiedni ton głosu, skinienie głową, by dziecko poczuło się zauważone i docenione. Nauczyciel musi umieć słuchać oraz uważnie obserwować i być otwartym i elastycznym na potrzeby dzieci. Szczególnej rozwagi wymaga od nauczyciela zachowanie się w sytuacjach trudnych, drażliwych, wywołujących silne emocje. Przy rozwiązywaniu konfliktów zadaniem nauczyciela będzie czuwanie nad przestrzeganiem wypracowanych przez grupę norm i zasad (...)

• Iwona Sikorska, Agnieszka Miklewska - Wspieranie zdrowia psychicznego dziecka
  

Współczesny świat, w którym przyszło dorastać obecnie kilkuletnim dzieciom, pełen jest nowych wyzwań i zagrożeń, stwarzających trudności przede wszystkim dorosłym, czyli rodzicom i opiekunom.
Życie w ubóstwie materialnym lub doświadczanie efektów niekorzystnych procesów społecznych (deindustrializacja i idące za tym bezrobocie rodziców) zmniejszają szanse edukacyjne dzieci pochodzących z rodzin dotkniętych tymi problemami.

Niepomyślność losu doświadczana przez najmłodszych w ich najbliższym otoczeniu to specyficzna, niekorzystna sytuacja rodzinna. A więc - rodzina z problemem alkoholowym, narkotykowym, z innymi zaburzeniami psychicznymi, rodzina ze środowisk o niskich dochodach, zagrożona bezrobociem, przestępczością, przemocą Rodzina rozbita po rozwodzie czy wyjeździe rodziców.
Czynnikami ryzyka dla zdrowego rozwoju psychicznego są również traumatyczne przeżycia we wczesnym okresie życia. Nie bez znaczenia są też trudne doświadczenia dzieci wychowujących się w placówkach opiekuńczych (sieroty, dzieci porzucone) (Ostaszewski, 2006). Dzieci mogą także doznawać przejawów różnorakiej dyskryminacji z uwagi choćby na przynależność do mniejszości narodowej, swojej niesprawności, długotrwałej choroby albo innych cech indywidualnych. Wpływać może to na pojawienie się w ich otoczeniu tendencji do odsuwania i izolowania, utrudniania im korzystania z powszechnych zasobów społecznych. Bardzo poważnym niebezpieczeństwem, na które narażone są dzieci jest działanie innych osób, np.: przemoc, szantaż, indoktrynacja (Sikorska, 2008).
Rozumiejąc wykluczenie społeczne, jako brak lub ograniczenie możliwości uczestnictwa, wpływania i korzystania z podstawowych instytucji publicznych oraz dóbr dostępnych dla innych, należy mieć na uwadze zwiększoną ilość potencjalnych sytuacji stresowych przeżywanych przez dzieci zagrożone lub już wykluczone. Tak, więc odporność i siła w znoszeniu przeciwności są jak najbardziej potrzebne tym, którzy niejako są skazani na ich doświadczanie. Znaczenie wsparcia społecznego w sytuacji kryzysu podkreślane było przez wielu badaczy jako pomoc w poradzeniu sobie z trudnymi przeżyciami. Wsparcie społeczne (w sytuacji trudnej) działa jak zapora wobec zagrożenia patologią (Wheaton, 1985 za: Sęk, 1997). Wydaje się, iż spostrzeżenia te mają wiele wspólnego z sytuacją dzieci zagrożonych wykluczeniem. One również potrzebują świadomości oparcia i pomocy od innych, wzmocnienia zasobów wewnętrznych oraz wyposażenia w odporność psychiczną (...)

• Katarzyna Stępniak - Indywidualizacja działań edukacyjnych

Indywidualizacja jest organizowaniem nauczania w sposób uwzględniający występowanie różnic poziomu rozwoju różnorodnych funkcji, zdolności, umiejętności, zainteresowań między dziećmi, także w tym samym wieku. W analizie problemu należy brać pod uwagę również dzieci ze szczególnymi potrzebami edukacyjnymi, w tym dzieci szczególnie uzdolnione oraz wolniej rozwijające się.

Celem indywidualizacji jest wyrównywanie szans edukacyjnych dzieci i zapobieganie późniejszym niepowodzeniom szkolnym. Indywidualizacja działań edukacyjnych to dostosowywanie zadań edukacyjnych do możliwości dziecka i wykorzystywanie tych możliwości.

Zadaniem nauczyciela jest nie tylko obserwowanie i diagnozowanie sfery aktualnego rozwoju, ale także zwrócenie uwagi na sferę najbliższego rozwoju i budowanie pomostu między nimi przez stwarzanie odpowiednich sytuacji edukacyjnych.

Diagnoza jako podstawa indywidualizacji

Wszelkie formy indywidualizacji – czy dotyczące dzieci ze specjalnymi potrzebami, czy też pozostałych – powinny się opierać na wnikliwym i uważnym ich poznaniu. Jeśli nauczyciel pozwoli na osiąganie sukcesu na miarę możliwości, wówczas dziecko ma szansę na zrobienie rozwojowego „kroku do przodu”. Dziecko ze specjalnymi potrzebami ma także prawo odnajdować własne miejsce w społeczności, a nauczyciel powinien tworzyć warunki, aby mu to umożliwić.

Nauczyciel, który planuje prowadzenie jakiejś aktywności, powinien odpowiedzieć sobie na pytania:

• Jakie cele mogą zostać osiągnięte dzięki tej aktywności (jaką wiedzę i umiejętności dzieci mogą nabyć, ćwiczyć, doskonalić)?
• Jaką wiedzę i umiejętności powinny posiadać dzieci, żeby mogły uczestniczyć w danej aktywności?
• Jaki jest potencjał dziecka ze specjalnymi potrzebami, który może być przydatny podczas tej aktywności, a jakie jego deficyty mogą mu przeszkodzić?
• W jaki sposób powinna zostać sformułowana instrukcja, aby udział dziecka ze specjalnymi potrzebami w danej aktywności był możliwy?

Aby móc odpowiedzieć na te pytania, nauczyciel musi dobrze poznać każde dziecko. Nieodzowna jest więc uważna obserwacja zachowań i reakcji dziecka w różnych sytuacjach. Szczególnie cenne mogą okazać się obserwacje czynione podczas codziennych czynności w grupie: zabawy, posiłków, wycieczek.

Należy podkreślić, iż celem wyrównywania szans edukacyjnych nie jest stworzenie szablonu, do którego będzie można dopasować każde dziecko. Pewnego rodzaju drogowskazem do pracy dla nauczyciela mogą być wskazywane przez psychologię rozwojową etapy i prawidłowości. Jednakże istotne jest przede wszystkim indywidualne ocenianie zakresu opanowywanych czynności. Tylko wtedy zyskamy pełen obraz, bez odniesień i porównań z innymi dziećmi. Wówczas będzie tez możliwe zaplanowanie indywidualnego sposobu pracy z dzieckiem.

Nauczyciel pracujący z jednorodną wiekowo grupą przedszkolaków spotyka dzieci o różnych możliwościach rozwojowych. Rozbieżności między poszczególnymi dziećmi – ich poziom wiedzy, doświadczenia, umiejętności – mogą być naprawdę znaczne. I jest to naturalny efekt braku równowagi i harmonii w dojrzewaniu poszczególnych funkcji organizmu, na co ma wpływ wiele różnorodnych czynników. Dlatego tak ważna jest umiejętność obserwacji dziecka, jego funkcjonowanie w grupie społecznej i poziom dojrzałości emocjonalnej. Wiedza ta jest nauczycielowi niezbędna do wyznaczania celów oddziaływań dydaktyczno-wychowawczych w odniesieniu do całej grupy i każdego dziecka. Wiedza o dziecku oraz wyznaczenie celów pracy dydaktycznej jest początkiem drogi do poszukiwania oraz wyboru metod i form pracy (...)