start

Mirosława Pleskot - Plan działań wspierających (PDW) jako element systemu pomocy psychologiczno-pedagogicznej

PDW jest uszczegółowieniem form i sposobów pracy z dzieckiem zatwierdzonych w Karcie Indywidualnych Potrzeb Dziecka. Oprócz szczegółowo opisanych działań wspierających dziecko ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi uwzględnia również zakres wsparcia dla rodziców i nauczycieli.

Pojęcie pomocy psychologiczno-pedagogicznej
Jako nauczyciele czy specjaliści, którym przyjdzie pracować z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi1, powinniśmy zastanowić się nad znaczeniem i właściwym rozumieniem złożonego pojęcia pomocy psychologiczno-pedagogicznej.
Skoro:

• pomoc to działania mające na celu dobro innej osoby;
• „psychologiczny” odnosi się do działań opartych na psychologii, odnoszących się do psychiki;
• „pedagogiczny” odsyła do działań dotyczących pedagogiki, zgodnych z jej zasadami, związanych z nauczaniem i wychowaniem;

to z powyższego wynika że, pomoc psychologiczno-pedagogiczną należy rozumieć jako różnorodne działania wspierające, oparte na właściwych zasadach nauczania i wychowania, odnoszące się do dziecka z jego faktycznymi możliwościami, potrzebami czy kompetencjami, korzystające z rzetelnej wiedzy psychologicznej i pedagogicznej.

Tak rozumianą pomoc nazywam wrażliwością środowiska rodzinnego  i edukacyjnego. Dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi często postrzegają swoje funkcjonowanie jako pasmo niepowodzeń w różnych sferach zadaniowych. Jeśli jednak spotykają się z wrażliwością środowiska, która przejawia się nie tylko w dostrzeganiu ich potencjalnych możliwości i potrzeb, lecz także w podejmowaniu określonych działań, to mimo dysfunkcji rozwojowych osiągnięcia poznawcze i motywacyjne tych dzieci sprzyjają rozwojowi ich poczucia kompetencji i aktywności.

Podstawowe zasady organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej
W podpisanych sześciu rozporządzeniach5 znajdziemy podstawy organizacji szeroko rozumianej pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz zakres obowiązkowych działań, które przedszkole musi podjąć, aby przestrzeń edukacyjna dziecka ze specjalnymi potrzebami była właściwie zorganizowana. Oprócz rzetelnie prowadzonych obserwacji i diagnozy gotowości szkolnej wychowanka nowe regulacje prawne wymagają od przedszkola właściwego zaplanowania działań wspierających, których pierwszym elementem jest Karta Indywidualnych Potrzeb Dziecka, drugim natomiast - opracowanie planu działań wspierających (PDW).
Zespół nauczycieli planujących działania wspierające powinien wykazywać się zatem umiejętnościami w zakresie:

• znajomości norm i dysfunkcji rozwojowych;
• prowadzenia właściwych działań obserwacyjnych (diagnostycznych);
• wnioskowania pokazującego mocne i słabe strony dziecka;
• planowania wsparcia, czyli opracowania i realizowania właściwych rozwiązań metodycznych – doboru odpowiednich metod, form i sposobów pracy z dzieckiem z różnorodnymi potrzebami rozwojowymi.

Katalog dzieci, dla których zespół opracowuje PDW
PDW6 opracowuje się dla dzieci objętych pomocą psychologiczno-pedagogiczną, czyli mających założoną Kartę Indywidualnych Potrzeb Dziecka . Należą do nich:

• dzieci mające orzeczenie o potrzebie indywidualnego obowiązkowego rocznego przygotowania przedszkolnego lub o potrzebie indywidualnego nauczania;
•  dzieci mające opinię poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, np. opinię o specyficznych trudnościach w uczeniu się lub innych aspektach funkcjonowania dziecka związanych z kształceniem i wychowaniem,
• dzieci, wobec których nauczyciel, wychowawca lub specjalista stwierdził potrzebę zapewnienia wsparcia psychologiczno-pedagogicznego, wynikającą z własnych działań obserwacyjno-diagnostycznych. (...)

Tekst artykułu i zamieszczony jest w kwietniowym numerze "Poradnika Dyrektora" dodatku do "Wychowanie w Przedszkolu" nr 4/2011

• W numerze 5/2011 zamieścimy wzór Karty Indywidualnych Potrzeb Dziecka (KIP)
• W numerze 9/2011 (Pażdziernik 2011)  "Wychowanie w Przedszkolu" zamieścimy przykład Indywidualnego Programu Edukacyjno-Terapeutycznego (IPET)