Aktualności

19.03.2011

Organizacja pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla dzieci ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi

Mirosława Pleskot

Przed dyrektorami przedszkoli czas planowania organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej według nowych zasad. Nowe przepisy wzbudzają ich niepokój, zwłaszcza w kontekście nieadekwatnej do potrzeb liczby specjalistów, czasu ich pracy oraz braku środków finansowych na zwiększenie liczby godzin pracy nauczycieli przeznaczonych na organizację pracy z dziećmi ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.
Dla nauczycieli przedszkoli proponowane regulacje prawne nie zmieniają zasad prowadzenia obserwacji pedagogicznej i dokonywania diagnozy gotowości szkolnej dziecka, których celem jest między innymi rozpoznawanie specjalnych potrzeb podopiecznego. Nie wprowadzają również zmian dotyczących planowania pracy korygująco-wspierającej w odniesieniu do dzieci 5-, 6-letnich. Nowe zasady wymagają od nauczycieli współdziałania poprzez pracę w zespołach planujących i organizujących pomoc psychologiczno-pedagogiczną na terenie przedszkola. Wzbudza to niepokój środowiska w kontekście czasu i organizacji pracy.
Jak czytamy w komentarzach MEN, proponowane zmiany należy traktować nie jako „nową koncepcję pracy przedszkoli, szkół i placówek”, ale jako „nieco inną formułę realizacji przez nauczycieli dotychczasowych zadań”.

Źródła zmian

Proponowane zmiany regulacji prawnych i rozwiązań w obszarze organizacji i udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi (SPE) Ministerstwo Edukacji Narodowej opisało w pakiecie ośmiu rozporządzeń, z których sześć zostało podpisanych 17 listopada 2010 r. i ukazało się w DzU nr 228, a dwa (stan na 22 stycznia 2011 r.) są nadal projektami.
Szczególnie ważne, przez MEN uznawane za kluczowe, jest rozporządzenie w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach, które w znacznym stopniu wyznacza okres przejściowy wprowadzanych zmian.

Okres przejściowy zmian
Okres przejściowy wprowadzanych zmian będzie przypadał na lata 2011-2012. W roku szkolnym 2011/2012 nowe regulacje prawne wchodzą do przedszkoli, gimnazjów oraz szkół podstawowych i ponadgimnazjalnych specjalnych oraz ogólnodostępnych, w których zorganizowano oddziały specjalne. To oznacza podjęcie prac związanych z planowaniem organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej w tych placówkach już w tym roku szkolnym, na przełomie marca i kwietnia 2011 r.
W roku szkolnym 2012/2013 zmiany wejdą do szkół podstawowych  i ponadgimnazjalnych. Czas planowania przypadnie na przełomie marca i kwietnia 2012 r.

Istota pomocy psychologiczno-pedagogicznej

Z punktu widzenia dyrektora i nauczyciela przedszkola istota pomocy psychologiczno-pedagogicznej polega na działaniu dwukierunkowym. Pierwszy obszar dotyczy szeroko rozumianego rozpoznawania specjalnych potrzeb ucznia, w którym mieści się zarówno diagnoza specjalistyczna, dokonywana przez placówki do tego upoważnione, jak i rozpoznanie pedagogiczne w przedszkolu indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości psychofizycznych danego dziecka.
Drugim obszarem działań jest wsparcie dziecka ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi, co oznacza określenie odpowiednich metod i form pracy, przynoszących oczekiwane efekty.
Na etapie wychowania przedszkolnego nie zmieniają się zasady rozpoznawania potrzeb dziecka. Regulują to, poza rozporządzeniem o pomocy psychologiczno-pedagogicznej, dwa inne akty prawne6. Nauczyciele prowadzą obserwację pedagogiczną zakończoną analizą i oceną gotowości dziecka do podjęcia nauki w szkole (diagnoza przedszkolna). Należy w tym miejscu podkreślić, że obserwacja pedagogiczna w przedszkolu dotyczy wszystkich dzieci w wieku 3-5 lat, a tylko w odniesieniu do 5-, 6-latków dokonujemy oceny gotowości szkolnej. Takie podejście pozwala na wczesne rozpoznanie potencjalnych trudności w uczeniu się, problemów wychowawczych czy predyspozycji oraz zdolności twórczych dziecka, a co za tym idzie – określenie jego mocnych i słabych stron.
Zmianie ulegają działania skierowane na zaspokajanie indywidualnych potrzeb dziecka. Wynikają one z rozszerzenia katalogu uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi oraz z zespołowej formuły pracy dyrektora i nauczycieli planujących
i realizujących pomoc psychologiczno-pedagogiczną z danym dzieckiem.

Adresaci pomocy psychologiczno-pedagogicznej
Trochę szerzej niż dotychczas należy spojrzeć na adresatów pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Pełny katalog dzieci, którym organizuje się wsparcie w zakresie pomocy psychologiczno-pedagogicznej, otrzymujemy, łącząc w całość zapisy jeszcze z dwóch nowych rozporządzeń. Otrzymujemy wówczas 11 grup uczniów wykazujących się określonymi indywidualnymi możliwościami psychofizycznymi, których będziemy określać mianem uczniów o specjalnych potrzebach edukacyjnych (SPE). Pod hasłem tym będziemy rozumieć dziecko:

  • niepełnosprawne:
  • niesłyszące, słabosłyszące,
  • niewidome, słabowidzące,
  • z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją,
  • z upośledzeniem umysłowym w stopniu lekkim,
  • z upośledzeniem umysłowym w stopniu umiarkowanym lub znacznym,
  • z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera,
  • z niepełnosprawnościami sprzężonymi;
  • niedostosowane społecznie;
  • zagrożone niedostosowaniem społecznym;
  • szczególnie uzdolnione;
  • ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się;
  • z zaburzeniami komunikacji językowej;
  • z chorobą przewlekłą;
  • po przejściach różnych sytuacji kryzysowych lub traumatycznych;
  • z niepowodzeniami edukacyjnymi;
  • zaniedbane środowiskowo, co jest związane z sytuacją bytową ucznia i jego rodziny, sposobem spędzania czasu wolnego, kontaktami środowiskowymi;
  • z trudnościami adaptacyjnymi związanymi z różnicami kulturowymi lub ze zmianą środowiska edukacyjnego, w tym związanymi z wcześniejszym kształceniem za granicą.


Osoby/instytucje upoważnione do udzielania pomocy psychologiczno-pedagogicznej
Podobnie jak w przypadku dotychczasowych przepisów, nowe regulacje prawne bardzo szczegółowo wskazują osoby lub instytucje, które są upoważnione do udzielania dziecku z SPE pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Do najważniejszych osób w przedszkolu należą nauczyciele, psycholodzy, logopedzi lub inni specjaliści, którzy prowadzą zajęcia z dzieckiem.
Nie ma większych zmian dotyczących współpracy przedszkola z innymi osobami lub instytucjami wspomagającymi pomoc psychologiczno-pedagogiczną. Należą do nich rodzice dzieci z SPE, poradnie psychologiczno-pedagogiczne, w tym poradnie specjalistyczne, inne przedszkola, szkoły i placówki, organizacje pozarządowe oraz inne instytucje działające na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży.
Nowymi wskazanymi instytucjami są placówki doskonalenia nauczycieli, których zadaniem jest pełnienie funkcji konsultacyjno-doradczej oraz szkoleniowej w zakresie doskonalenia kompetencji nauczycieli w pracy z dzieckiem ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi i we współpracy z rodzicami (...)

 

Fragment publikacji pochodzi z Poradnika Dyrektora Przedszkola dodatku do "Wychowanie w Przedszkolu" nr 3/2011

Pliki do pobrania

prawo_zmiany_w_organizacji_pomocy_psychologiczno.pdfprawo_zmiany_w_organizacji_pomocy_psychologiczno.pdf

Zmiany w prawie dotyczące organizacji pomocy psychologiczno-pedagogicznej

pismo_men_projekty_siedmiu_rozporzadzen.pdfpismo_men_projekty_siedmiu_rozporzadzen.pdf

Projekty rozporządzeń MEN

poradnik_specjalne_potrzeby_edukacyjne_dzieci_i_mlodziezy1.pdfporadnik_specjalne_potrzeby_edukacyjne_dzieci_i_mlodziezy1.pdf

Poradnik dla dyrektora - dzieci o specjalnych potrzebach edukacyjnych

Bank Wiedzy

zaloguj Zarejestruj się
Bezpłatne materiały do pobrania

Newsletter

Advertisement
Realizacja: Ideo
Powered by: CMS Edito
Copyright 2009 Edupress. Wszelkie prawa zastrzeżone.
Advertisement
Warning: mkdir() [function.mkdir]: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 36

Warning: chmod() [function.chmod]: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 37

Warning: fopen(gfx/_logs/error_2014_11.xml) [function.fopen]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 58

Warning: mkdir() [function.mkdir]: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 36

Warning: chmod() [function.chmod]: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 37

Warning: fopen(gfx/_logs/error_2014_11.xml) [function.fopen]: failed to open stream: No such file or directory in /var/www/www.raabe.com.pl/inc/error.inc.php on line 58